Wales > Newyddion a mewnwelediadau > Ymchwil > Cam-drin domestig: Pam nad yw dioddefwyr yn gadael

Cam-drin domestig: Pam nad yw dioddefwyr yn gadael

Trafodaeth gan ein Dirprwy Brif Swyddog Prawf Cynthia Allen ynghylch pam na allwn ddisgwyl i ddioddefwyr yn syml adael y sawl sy’n eu cam-drin, gan amlygu pwysigrwydd ein gwaith i ddiogelu dioddefwyr a helpu i leihau achosion o gam-drin yn y dyfodol.

Dydy cam-drin domestig yn dangos dim arwydd o leihau. Yn y 12 mis cyn Mawrth 2018, adroddodd oddeutu dwy filiwn o bobl iddynt gael profiad o gam-drin domestig. Cofnododd yr heddlu gynnydd gan 23% mewn cam-drin domestig yn yr un flwyddyn.
Fe wyddom o’n gwaith fod dros hanner y menywod mewn carchardai wedi bod mewn perthynas gamdriniol.

Felly pam nad yw dioddefwyr yn gadael?

Yn anffodus, nid yw mor syml â hynny.

Mae yna sawl rheswm pam bod dioddefwyr cam-drin domestig yn dewis aros mewn perthynas gamdriniol neu’n teimlo na allant adael.

Ac nid menywod yn unig sy’n cael eu heffeithio gan gam-drin domestig. Daw dioddefwyr o bob oed a chefndir. Gall effeithio ar unrhyw un waeth beth yw eu hethnigrwydd, crefydd, incwm, oed, rhywedd, rhywioldeb neu gefndir cymdeithasol.
Mae’n ysgytwad i’n hatgoffa y gallai’ch cymydog, rhywun sy’n eistedd yn eich swyddfa, person sy’n eich pasio yn y stryd, cyfaill neu aelod o’r teulu oll fod yn ddioddefwyr cam-drin domestig.

Mae pob perthynas yn wahanol, ond rhywbeth sy’n gyffredin o fewn perthnasau camdriniol yw’r amrywiaeth o dactegau a ddefnyddir gan y rhai sy’n cam-drin i gael pŵer a rheolaeth dros eudioddefwr.

Mae dioddefwyr cam-drin domestig yn profi amrywiaeth o emosiynau a theimladau o ganlyniad i’r cam-drin maent yn ei brofi.

“Efallai bod dioddefwyr eisiau i’r cam-drin stopio, ond nid i’r berthynas ddod i ben”

Dywed un o’n gweithwyr cyswllt partner: “Efallai bod dioddefwyr eisiau i’r cam-drin stopio, ond nid i’r berthynas ddod i ben. Weithiau oherwydd sut y maent yn cael eu trin, gallant deimlo’n euog, eu bod yn gwneud rhywbeth o’i le i achosi’r gamdriniaeth. Ni fyddant yn gofyn am help oherwydd eu bod yn teimlo embaras neu gywilydd ynghylch eu sefyllfa, ofn cael eu beirniadu neu gwaradwyo. Neu mae credoau crefyddol, diwylliannol neu gredoau eraill yn atgyfnerthu aros mewn perthynas.”

Gall dioddefwyr sy’n rhannu plant gyda’r sawl sy’n eu cam-drin ofni ar gyfer eu diogelwch hwy. Efallai eu bod wedi eu hynysu oddi wrth eu teuluoedd, a ffrindiau. Gall y cam-drin arwain at deimladau o ddiffyg hunan-barch, ynysu, iselder a diymadferthedd.”

Gall dioddefwyr hefyd fod yn fregus, gallant brofi problemau iechyd meddwl neu gorfforol, problemau cyffuriau neu alcohol neu ddyledion. Efallai eu bod dan reolaeth ariannol y sawl sy’n eu cam-drin ac yn teimlo nad oes unman i fynd, neu ddim y gallu i ddianc.”

“Efallai nad ydynt yn ymwybodol fod yna wasanaethau all eu helpu, ac efallai bod rhai’n amheus o’r system cyfiawnder troseddol oherwydd profiadau blaenorol.”

Cefnogi dioddefwyr

Trwy ein gwaith, rydym yn helpu dioddefwyr i sylweddoli fod gadael yn bosibilrwydd os ydynt eisiau dod â’uperthynas i ben. Rydym yn denu cefnogaeth allweddol ffoaduriaid, canolfannau menywod ac eraill sy’n gallu cynnig cefnogaeth fel cyngor ariannol a chynghori. Rydym hefyd yn darparu mynediad i fenywod y mae eu partner neu gyn bartner ar ein rhaglen cam-drin domestig, Building Better Relationships, at Weithiwr Cyswllt Partner. Maent yn gweithio gyda’r dioddefwr i sefydlu cynllun diogelwch er mwyn helpu i’w cadw nhw a’u plant yn ddiogel.

Yn bwysicaf oll, rydym yn helpu dioddefwyr i ddatblygu ymwybyddiaeth o gam-drin domestig ac i gynyddu eu hyder a hunan-barch, gan roi hyder i nifer i dorri’n rhydd o berthynas gamdriniol yn y pen draw.

Trin y broblem

Tra’n bod yn cefnogi dioddefwyr (ac iawn yw hynny), y cyflawnwr sydd â’rbroblem. Oni bai ein bod yn newid ymddygiad ac agweddau’r cyflawnwr, bydd yn parhau i droseddu p’un ai yn y berthynas gyfredol neu un newydd. Ac felly, bydd y cylch troseddu yn parhau.

Mae’r rhaglenni a gynhelir genynm yn pwysleisio hunan fyfyrio, hunanreolaeth ac empathi, sy’n helpu i feithringwytnwch. Mae’n rhoi dealltwriaeth seicolegol a sgiliau ymdopi i bobl i osgoi troi tuag at orfodaeth, rheolaeth a thrais eto. Trwy ddefnyddio’r sgiliau newydd hyn, gall y cyflawnwr ddewis terfynu ei gam-drin.

A thrwy ddilyn y dull deuol hwn, gallwn leihau achosion ac yn bwysicaf fyth, atal dioddefwyr yn y dyfodol.

Ydych chi’n profi cam-drin domestig?

Gall y gwasanaethau canlynol ddarparu cefnogaeth:

Llinell gymorth Cymorth i Fenywod: 0808 2000247

Mankind, llinell gymorth gyfrinachol ar gyfer dynion sy’n dioddef cam-drin: 01822 333 4244

Llinell Gymorth Broken Rainbow: 0300 999 5428 (LGBT)

Llinell Gymorth Cam-drin yn y Cartref Cymru: 0808 8010800

Karma Nirvana cefnogaeth ar gyfer cam-drin seiliedig ar anrhydedd neu briodas wedi ei threfnu:  0800 599 9247

I ddarllen rhagor am pam nad yw dioddefwyr yn gadael eu perthynas gamdriniol, gweler Cymorth i Fenywod